Hoe krachtig is jouw sociale netwerk?

Sociaal werker Annerieke Lankhof uit Aalten herkent het verhaal van Mirjam Hijink over de uitgeputte mantelzorger maar al te goed. Maar ze ziet ook iets anders: er heerst een enorme vraagverlegenheid onder mantelzorgers. Dat probeert zij te doorbreken. 

‘Ik merk in mijn werk dat mensen zichzelf niet graag mantelzorger noemen. Er rust een taboe op die titel. Alsof het een beroep is waar je voor moet doorleren. Ik vind het ook geen ideale term, maar voorlopig stimuleer ik mensen elke dag om hardop te zeggen dat ze mantelzorger zijn. Dat is de eerste stap naar erkenning. Zelf kom ik uit een gezin waarin het vanzelfsprekend was om naar elkaar om te zien. Mijn moeder komt uit een groot gezin. Als haar moeder ziek was dan werd zij met haar broertjes en zusjes als vanzelf elders in de straat opgevangen. Met die vanzelfsprekende zorg voor anderen ben ik ook opgevoed. Ik voel het als een missie om dat aan te jagen bij anderen. 

Zwak sociaal netwerk
Ik ben geboren in Aalten en woon hier al mijn hele leven. Ik heb hier op school gezeten, bij dorpsclubjes geweest en later in de kinderopvang gewerkt. Ik dacht: ik ken iedereen in dit kleine dorp. Maar sinds ik als sociaal werker bij Figulus werk, heb ik mijn dorp pas echt leren kennen. Ik had geen weet van de kwetsbare onderlaag van onze gemeenschap. De confrontatie met die onzichtbare groep met een tamelijk zwak sociaal netwerk, heeft me de ogen geopend.

Niet iedereen heeft een omgeving die als een vangnet kan fungeren als het minder goed met je gaat. Soms bestaat dat vangnet uit slechts éen persoon. Een zoon dochter of partner die vaak ook anderen heeft om voor te zorgen. Ik hoor dan vaak: ‘Ik vind het niet erg hoor om te zorgen, ik doe dit uit liefde. Maar liefde en loyaliteit kunnen heel verraderlijk zijn. Het zijn stille uitputters die je elastiekje oprekken tot het op een dag knapt. 

Ecogram
We kunnen er niet meer onderuit om meer verantwoordelijkheid te nemen voor onze directe sociale omgeving. Dat is de nieuwe werkelijkheid waarin een term als ‘mantelzorger’ soms haast niet meer niet meer passend voelt. We moeten allemaal een stapje meer zetten en het aloude naoberschap een nieuwe betekenis gaan geven. Een onderdeel daarvan is: oog hebben voor de zwaarbelaste mantelzorger die het moeilijk vindt om hulp te vragen. Er heerst een enorme vraagverlegenheid onder die groep mensen. ‘Waar kan ik je mee helpen?’ zou een volstrekt normale vraag moeten zijn. Maar ook vanuit de mantelzorger: ‘Zou ik iets aan je mogen vragen?’ 

Iedere inwoner van onze gemeente zou zich bewust moeten zijn van zijn of haar sociale netwerk. Op wie kan ik rekenen als ik hulp nodig heb? Wie staat er voor me klaar? Op een zeker moment zul je je eigen netwerk – ik noem dat: je ecogram - in kaart moeten durven brengen. Dan volgt de verdiepende vraag: is het krachtig genoeg? Daarna volgen de inzichten over je nabije of verre toekomst vanzelf.’ 

De ecogram van Annerieke Lankhorst waarmee mensen hun eigen sociale netwerk in kaart kunnen brengen. Meer informatie? Stuur een mail naar a.lankhof@figulus-welzijn.nl.